Ciepłolecznictwo


Ciepłolecznictwo jest metodą termoterapii opierającą się na przekazywaniu do organizmu energii cieplnej za pomoc ą przewodzenia, przenoszenia lub też promieniowana. Polega na poddawaniu zmienionych chorobowo miejsc działaniu wysokiej temperatury. Wyróżnić można dwa rodzaje zabiegów ciepłoleczniczych. Są to zabiegi o działaniu miejscowym oraz ogólnym.

Ciepło działa na organizm powodując miejscowy odczyn naczyniowy, który prowadzi do rozszerzenia naczyń skórnych oraz do zwiększenia przepływu krwi, co wiąże się z lepszym ukrwieniem i przyspieszoną regeneracją tkanek. Dzięki ciepłu możliwe jest także rozluźnienie napiętych mięśni zarówno gładkich, jak i poprzecznie prążkowanych, ciepło wykazuje również działanie przeciwbólowe.

Wykorzystanie ciepłolecznictwa do wywołania hipertermiiPoza działaniem miejscowym na naczynia skóry, ciepło wykazuje także działanie na cały organizm. Zwiększenie temperatury ciała o 1 stopień skutkuje zwiększeniem przemiany materii o mniej więcej 3,6%.  W przypadku przegrzania organizmu dochodzi do uruchomienia mechanizmów termoregulacji, objawia się to nadmiernym oddawaniem potu prowadzącym do odwodnienia oraz zaburzeń elektrolitowych. Przegrzanie prowadzi także do pobudzenia współczulnej części układu autonomicznego, czego wynikiem jest przyspieszona praca serca i zwiększona pojemność minutowa. Zwiększenie pojemności minutowej wiąże się ze zwiększoną objętością krwi, którą serce tłoczy w ciągu minuty do naczyń krwionośnych. Przegrzanie nerek natomiast wywołuje ich przekrwienie czynne oraz zwiększa czynność wydzielniczą. W przypadku układu mięśni szkieletowych i gładkich ciepło obniża ich napięcie oraz wpływa na zmniejszenie napięcia powierzchniowego.

Najprostszym z zabiegów ciepłoleczniczych o miejscowym działaniu jest ogrzewanie okolic ciała przy wykorzystaniu ciepłego strumienia powietrza z suszarki. Najpopularniejszym i najczęściej wykorzystywanym sposobem leczenia ciepłem jest stosowanie ciepłych i suchych okładów, do których wykorzystuje się worki zawierające gorący piasek, termofory oraz poduszki elektryczne. W rehabilitacji wykorzystanie ciepła opiera się głównie na stosowaniu naświetlania za pomocą lampy sollux, promieniowania IR czy też przez zastosowanie prądów o wysokiej częstotliwości. Wykorzystuje się także nakładaną miejscowo parafinę, stosowaną głównie przy bólach kręgosłupa oraz przy zapaleniu stawów. Zabiegi z wykorzystaniem ciepła można realizować także przez kąpiele w ciepłej wodzie oraz przez pobyt w saunie.

Ponadto wykorzystuje się także balneoterapię czy hydroterapię, używając w celach leczniczych ciepłej wody.

Wskazania i zastosowanie

Zabiegi ciepłolecznicze szczególne zastosowanie mają w przypadku:

  • choroby zwyrodnieniowej stawów,
  • reumatyzmu,
  • kamicy nerkowej,
  • problemów z pęcherzem moczowym,
  • zaburzeń przemiany materii,
  • zaburzeń krążenia,
  • częstych bólów  brzucha oraz głowy,
  • nerwobólów,
  • przewlekłego zapalenia zatok, nieżytu gardła oraz krtani,
  • ostrych i przewlekłych nieżytów oskrzeli,
  • zapalenia ucha środkowego,
  • choroby Raynauda,
  • niedowładów spastycznych oraz przykurczów mięśniowych,
  • zapalenia nerwów obwodowych, na przykład przy rwie kulszowej,
  • stanów po urazach oraz stłuczeniach tkanek miękkich,
  • zesztywniającego zapalenia stawów kręgosłupa oraz reumatoidalnego zapalenia stawów poza okresami zaostrzeń,
  • chorób skóry, takich jak czyraczność czy też trądzik,
  • nieżytów żołądka, stanów kurczowych jelita grubego,
  • przewlekłego zapalenia pęcherzyka żółciowego oraz dróg żółciowych,
  • rehabilitacji po przebytym urazie lub kontuzji.

Ciepło doskonale koi i rozluźnia napięte mięśnie, dlatego warto poddać się zabiegom ciepłoleczniczym przy bolesnych skurczach stawów i mięśni, a także po złamaniach, w celu pobudzenia rozleniwionych, schowanych w gipsie przez kilka tygodni mięsni.

Przeciwwskazania

Zabiegi nie powinny być wykonywane w przypadku:

  • niewydolności krążenia,
  • arytmii,
  • chorób serca,
  • żylaków,
  • hemofilii,
  • gruźlicy,
  • świeżych złamań kości i urazów stawów,
  • zmian zwyrodnieniowych oraz zniekształcających stawy w przypadku odwapnień kości,
  • odmrożeń,
  • owrzodzeń podudzi,
  • skłonności do krwawień,
  • tętniczych oraz żylnych zaburzeń krążenia obwodowego,
  • zakrzepów i stanów po zakrzepowym zapaleniu żył,
  • miażdżycy tętnic,
  • zaburzeń czucia powierzchniowego,
  • zespołu płucno-sercowego,
  • cukrzycy,
  • chorób psychicznych,
  • wrzodów żołądka,
  • miażdżycowego stwardnienia tętnic,
  • padaczki,
  • czynnej choroby wrzodowej żołądka oraz dwunastnicy,
  • fotodermatoz,
  • nadciśnienia tętniczego,
  • ostrych i podostrych stanów zapalnych, takich jak świeże wypadnięcia dysku czy artrozy,
  • chorób nowotworowych,
  • wyniszczenia organizmu, szczególnie w przypadku starszych osób,
  • ciąży.

Powikłania i objawy niepożądane

Wśród niepożądanych skutków ciepłolecznictwa wymienić można:

  • zwiększenie przepuszczalności ścian naczyń krwionośnych,
  • obrzęki i krwawienia,
  • zakłócenia w pracy serca,
  • uaktywnienie utajonych infekcji.
VN:F [1.9.22_1171]
Ocena artykułu:
Ciepłolecznictwo - 5.0/5 (2 głosów)

Być może zainteresują Cię także poniższe tematy: