Masaż


Masaż jest leczniczym zabiegiem wykonywanym przez terapeutę za pomocą rąk na obnażonym ciele pacjenta.  Może być również określany jako zespół ruchów za pomocą których wywiera się ucisk na tkanki. Polega na wykonywaniu przez masażystę określonych ruchów w odpowiednim tempie z odpowiednią siłą oraz zgodnie z przebiegiem mięśni, tkanek, naczyń limfatycznych i krwionośnych w kierunku serca.

Masaż posiada wiele dobroczynnych właściwości, np.:

  • zwiększa elastyczność tkanek,
  • pobudza przemianę materii,
  • usuwa złuszczony naskórek,
  • przyspiesza krążenie krwi oraz chłonki,
  • podwyższa temperaturę skóry,
  • obniża napięcie mięśni,
  • rozluźnia oraz rozciąga blizny i zrosty,
  • usuwa zastój żylny, a także przesuwa krew i chłonkę do serca,
  • nie działa odchudzająco, jednak wspomaga ten proces poprzez rozbicie i rozdrobnienie tkanki tłuszczowej.

Masaż leczniczyMożna wyróżnić wiele rodzajów masażu, wśród których warto wymienić:

  • masaż klasyczny – może być stosowany w chorobach skóry, układu krążenia, układu mięśniowego, nerwowego oraz w chorobach narządu ruchu,
  • masaż sportowy – zalecany jest osobom bardzo aktywnym fizycznie, jego podstawowym zadaniem jest odpowiednie rozgrzanie organizmu przed wysiłkiem, a także przyspieszenie regeneracji po ćwiczeniach,
  • masaż limfatyczny – jest wykonywany w celu zmniejszenia obrzęku powodowanego przez gromadząca się chłonkę, na przykład po zabiegu mastektomii w kończynach górnych,
  • masaż izometryczny – jest wykonywany na napiętym mięśniu lub też na grupie mięsni, jego podstawowym zadaniem jest przywrócenie i zwiększenie siły i masy osłabionym mięśniom,
  • masaż stawowy centryfugalny – polecany jest przy urazach stawów, między innymi przy stłuczeniach, skręceniach, zwichnięciach, a także przy urazach około i wewnątrzstawowych, głównie ścięgien oraz torebek i więzadeł stawowych,
  • masaż funkcyjny – stosowany jest najczęściej przy nadmiernym napięciu mięśniowym, przy zwyrodnieniach mięśni, przykurczach, kontuzjach sportowych oraz dysfunkcjach będących następstwem przeciążenia mięśni; w metodzie tej wykorzystuje się jednoczesny masaż oraz ruch danego stawu; masażysta uciska określoną część mięśnia, który masuje, a następnie wykonuje odpowiednie ruchy w stawie za który odpowiedzialny jest dany mięsień,
  • masaż poprzeczny – opiera się na punktowym rozcieraniu w poprzek włókien podrażnionego ścięgna lub też więzadła, brzuśca mięśnia czy też przyczepu ścięgna do kości.

Innym rodzajem masażu o którym warto wspomnieć jest masaż leczniczy. Wywodzi się on od klasycznej formy masażu i ma na celu leczenie poszczególnych zaburzeń organizmu przez wykonywanie odpowiednich manualnych czynności, które polegają głównie na głaskaniu, ugniataniu oraz szczypaniu ciała.

Prawidłowo masaż leczniczy wykonuje się w seriach, wówczas można się spodziewać działania leczniczego. W innym przypadku, gdy zabieg taki będzie wykonany na przykład tylko raz, nie będzie miał on oczekiwanego działania terapeutycznego.

W zależności od czasu trwania masażu oraz od rodzaju odczynu można wyróżnić:

  • masaż krótkotrwały – trwa zazwyczaj od 10 do 12 minut, polega na dostarczaniu takiej ilości bodźców, aby w czasie zabiegu pojawił się odczyn miejscowy; masaż krótkotrwały może być wykonywany codziennie,
  • masaż średniobodźcowy – trwa zazwyczaj od 20 do 30 minut, opiera się na wystąpieniu odczynu miejscowego oraz reakcji ogólnej organizmu; masaż średniobodźcowy może być wykonywany codziennie lub co drugi dzień,
  • masaż długobodźcowy – najczęściej trwa od 60 do 75 minut, w trakcie tego zabiegu i po jego zakończeniu przeważają reakcje uogólnione nad miejscowymi, które trwają nawet do kilku dni; z tego względu masaż długobodźcowy może być wykonywany co drugi dzień.

W zależności od rodzaju zastosowanego bodźca można wyróżnić masaż pobudzający oraz masaż rozluźniający.

Wskazania i zastosowanie

Masaż może być wykonywany w przypadku:

  • dolegliwości ze strony układu nerwowego:
    • nerwobóle,
    • zapalenia wielonerwowe splotów nerwowych,
    • choroby mózgu i opon mózgowych,
    • porażenia i niedowłady pochodzenia neurogennego,
    • przewlekłe zapalenia nerwów,
    • zapalenia splotów nerwowych,
    • stany po urazach ośrodkowego układu nerwowego,
    • zespoły wypadnięcia krążka międzykręgowego,
    • choroby naczyń krwionośnych mózgu przebiegające z niedowładem lub porażeniem mięśni,
    • lumbago,
    • zapalenie przednich rogów rdzenia kręgowego,
    • choroba Parkinsona,
    • bezsenność,
  • dolegliwości ze strony układu krążenia:
    • stany obniżonego ciśnienia krwi,
    • przewlekła niewydolność układu krążenia obwodowego,
    • stwardnienie tętnic obwodowych,
    • nieznany stopień otłuszczenia serca,
    • stany po zakrzepowym zapaleniu żył,
    • choroba Raynauda,
    • choroba Burgera, w I i II stadium choroby,
  • dolegliwości ze strony układu oddechowego:
    • rozedma płuc,
    • astma oskrzelowa w okresie międzynapadowym,
    • stany po zabiegach torakochirurgicznych,
    • przewlekły nieżyt oskrzeli,
    • przewlekła obturacyjna choroba płuc – POChP,
  • dolegliwości ze strony układu mięśniowego:
    • zmęczenie mięśni po wysiłku fizycznym,
    • likwidacja skurczów błony mięśniowej oraz naczyń krwionośnych,
    • w stanach pourazowych mięśni, takich jak: rozerwanie włókien mięśniowych, krwawe wylewy śródmięśniowe, przewlekłe stany zapalne mięśni, zmiażdżenia mięśni,
    • w celu przeciwdziałania zanikom mięśni,
    • w celu przyrostu masy mięśniowej,
    • w przypadku masażu powłok brzusznych można leczyć niedowłady żołądka oraz jelit, zaparcia nawykowe i opadnięcie trzewi,
  • dolegliwości skórnych:
    • zaburzenia odżywienia skóry,
    • przewlekłe odmrożenia,
    • blizny pourazowe i pozabiegowe,
    • choroby naczyń limfatycznych oraz krwionośnych,
    • w celach kosmetycznych,
  • dolegliwości ze strony narządu ruchu:
    • zmiany w narządzie ruchu wynikające z przeciążenia,
    • stany pourazowe, między innymi stłuczenia, zwichnięcia oraz skręcenia,
    • stany pooperacyjne narządu ruchu,
    • choroby kości oraz stawów przy jednoczesnych przykurczach stawowych,
    • po zdjęciu opatrunku gipsowego w celu usunięcia lub też rozciągnięcia zrostów i poprawy krążenia skóry,
    • stany po przewlekłych zapaleniach stawów, mięśni, wiązadeł oraz torebek ścięgnistych,
    • zmiany zniekształcające kostno-stawowe będące następstwem procesu zwyrodnieniowego,
  • chorób reumatycznych:
    • różne postacie gośćca,
    • zmiany zwyrodnieniowe tkanek miękkich oraz kręgosłupa,
  • chorób dziecięcych:
    • płaskostopie,
    • wady postawy,
    • dziecięce porażenie mózgowe,
    • hipotrofia,
    • zwichnięcia stawu biodrowego,
  • chorób zawodowych:
    • zespół choroby wibracyjnej,
    • zmiany przeciążeniowe narządu ruchu będące następstwem wymuszonej pozycji ciała, pracy siedzącej lub też zmiennego mikroklimatu,
    • choroby układu nerwowego będące wynikiem ekspozycji zawodowej na szkodliwe czynniki.

Ponadto masaż zalecany jest w leczeniu nerwic typu psychogennego ze względu na obniżanie stanu nadpobudliwości układu nerwowego.

Masaż leczniczy wskazany jest natomiast do leczenia chorób przewlekłych oraz niektórych schorzeń charakteryzujących się przebiegiem podostrym, jednak w tym przypadku konieczna jest wcześniejsza konsultacja z lekarzem oraz zastosowanie odpowiedniego leczenia przygotowującego.

Ponadto masaż leczniczy zalecany jest w przypadku:

  • zespołów bólowych kręgosłupa,
  • złamań kości,
  • przewlekłych zapaleń stawów, ścięgien oraz mięśni,
  • stanów pooperacyjnych,
  • stłuczeń oraz skręceń,
  • porażeń i niedowładów,
  • przewlekłej niewydolności krążenia,
  • nadwagi,
  • chorób układu oddechowego.

Masaż leczniczy powinien być zalecany przez lekarza po wcześniejszym rozpoznaniu klinicznym.

Przeciwwskazania

Masaż nie powinien być wykonywany u osób, które cierpią na:

  • choroby dermatologiczne, np. ropnie oraz trądzik,
  • choroby nowotworowe,
  • choroby naczyń obwodowych, np. żylaki,
  • ostre stany zapalne stawów oraz ścięgien,
  • choroby skóry ze współistniejącymi pęcherzami, wypryskami oraz przerwaniem ciągłości skóry,
  • III oraz IV stadium choroby Burgera,
  • łamliwość kości oraz we wczesnym stanie po złamaniu kości,
  • zapalenie szpiku kostnego,
  • zapalenie dróg żółciowych,
  • chorobę wrzodową z krwawieniami, kamicę wątrobową oraz nerkową,
  • choroby jelit przebiegające z równoczesnymi owrzodzeniami oraz przepukliną (wykluczony jest wówczas masaż powłok brzusznych),
  • stany zapalne, np. gorączki,
  • czynną gruźlicę,
  • tętniaka,
  • przy świeżych zakrzepach w naczyniach obwodowych – zapalenia żył oraz duże żylaki i tętniaki, a także przy niewyrównanych wadach serca,
  • w ciąży o przebiegu patologicznym,
  • zaawansowaną chorobę nadciśnieniową,
  • krwotoki lub też tendencje do ich występowania,
  • choroby przebiegające w stanie zapalnym oraz ostrym, niezależnie od ich umiejscowienia,
  • menstruacja.

Wymienione wyżej dolegliwości nie są przeciwwskazaniem do każdego rodzaju masażu. O wszystkich wątpliwościach warto porozmawiać z masażystą.

Powikłania i objawy niepożądane

Prawidłowo przeprowadzony przez specjalistę masaż nie skutkuje żadnymi powikłaniami.

VN:F [1.9.22_1171]
Ocena artykułu:

Być może zainteresują Cię także poniższe tematy: