Wazektomia


Wazektomia to mikrochirurgiczny zabieg urologiczny polegający na przecięciu oraz podwiązaniu nasieniowodu lub nasieniowodów. Zabieg ma na celu przerwanie ich ciągłości, w wyniku czego dochodzi do blokady drożności światła nasieniowodów, a w związku z tym przerwania transportowania różnych elementów komórkowych (przede wszystkim plemników) do ejakulatu. Pomimo zabiegu, plemniki w dalszym ciągu są produkowane w jądrach. Jednak ulegają samoistnej resorpcji.

Zabieg podwiązania nasieniowodów związany jest z koniecznością krótkiej wstrzemięźliwości seksualnej (ok. 7 dni po zabiegu). Po wazektomii ejakulat może jeszcze zawierać męskie komórki rozrodcze do 2-3 miesięcy, a w niektórych przypadkach nawet do 5 miesięcy po zabiegu. Komórki te pochodzą z pęcherzyków nasiennych, które mogą stanowić rezerwuar plemników. Dlatego w okresie tym zalecane jest stosowanie dodatkowej antykoncepcji, aż do momentu uzyskania negatywnego wyniku w badaniu morfologii nasienia na obecność żywych plemników w ejakulacie. Wazektomii nie należy mylić ze sterylizacją, ponieważ zabieg ten nie prowadzi do trwałej bezpłodności. W większości przypadków drożność nasieniowodów można przywrócić poprzez ponowne zespolenie nasieniowodów w zabiegu rewazektomii.

WazektomiaPodwiązanie nasieniowodów jest zabiegiem wykonywanym przez specjalistów z zakresu urologii lub chirurgii. Sama procedura wazektomii obejmuje dwie części. Pierwsza jest częścią formalną i obejmuje:

  • przeprowadzenie wywiadu z pacjentem,
  • analizę wyników laboratoryjnych badań krwi – na 2 tygodnie przed planowaną wazektomią wykonuje się badanie krzepnięcia krwi,
  • badania fizykalne,
  • uzupełnienie, przeczytanie oraz podpisanie dokumentacji medycznej.

Druga, to część zabiegowa. Obejmuje wszystkie czynności wykonywane przez specjalistę urologa lub chirurga w gabinecie zabiegowym. Technika, która jest zalecana przez specjalistów to przecięcie nasieniowodów oraz obszycie lub koagulacja końcówek. Możliwe jest również założenie tytanowych klipsów. Jednak może się to wiązać ze złamaniem nasieniowodu oraz z niepożądanymi powikłaniami. Zabieg wykonywany jest przy znieczuleniu nasiękowym nasieniowodów oraz skóry moszny.

Możliwe jest zastosowanie dwóch technik zabiegowych – tradycyjnej (z cięciem chirurgicznym) lub też popularniejszej techniki WBS (czyli wazektomia bez skalpela). Metoda WBS polega na niewielkim rozwarstwieniu skóry moszny nad wyczuwalnym przez nią nasieniowodem. Po wykonaniu nacięcia lub rozwarstwienia skóry oraz wypreparowaniu nasieniowodu zakładane są dwie podwiązki. Następnie lekarz wycina ok. 5-8 mm nasieniowodu. W dalszej kolejności wykonywana jest koagulacja światła fragmentu brzusznego nasieniowodu, a także obu ujść części brzusznej oraz jądrowej nasieniowodów. Zabieg kończy się wykonaniem wewnątrzpowięziowej transpozycji wolnych końców nasieniowodów szwem o długim okresie wchłaniania – względnie wykonuje się oklipsowanie. Następnie wykonywane jest zespolenie rozwarstwionej skóry moszny pojedynczym szwem niewchłanialnym lub za pomocą kleju tkankowego. Wybór odpowiedniej metody stosowanej w celu podwiązania nasieniowodów ( czyli znieczulenie, nacięcie lub rozwarstwienie skóry) uzależniony jest od anatomicznych uwarunkowań pacjenta. Po wykonaniu wazektomii mężczyzna staje się niepłodny. Jednak zabieg nie wpływa na zdolność do wytrysku, ponieważ znaczna większość objętości nasienia to wytwory gruczoły krokowego. Sama wazektomia trwa ok. 15-30 minut, a w połączeniu z wywiadem ok. 1,5h. Po wykonaniu zabiegu nie ma konieczności późniejszej hospitalizacji.

Aby wazektomia była skuteczna konieczne jest przestrzeganie pewnych zaleceń. Najważniejszym z nich jest wstrzemięźliwość seksualna aż do całkowitego zagojenia się rany po zabiegu. Okres ten może wynosić od 4 dni do nawet 2 tygodni. Możliwe jest również przejściowe występowanie w nasieniowodach plemników, dlatego konieczne może być stosowanie dodatkowej antykoncepcji przez pewien czas. Szacuje się, że nasieniowody potrzebują ok. 3 miesięcy lub też 20 ejakulacji do całkowitego oczyszczenia się z plemników.

Warto pamiętać, że chociaż wazektomia w niemal 100% chroni przed niechcianą ciążą, to nie zabezpiecza mężczyzny przed chorobami przenoszonymi drogą płciową.

Wskazania i zastosowanie

Decyzja o wazektomii powinna być bardzo dokładnie przemyślana. Nie powinna być podejmowana w sytuacjach stresowych czy kryzysowych. Na pewno decyzja o wazektomii nie powinna być skutkiem kłopotów finansowych, choroby czy narodzin jednego dziecka i stwierdzenie, że nie chce się już kolejnego.

Najlepszymi kandydatami do przeprowadzenia wazektomii są mężczyźni:

  • po 30 roku życia,
  • w stałych i długoletnich związkach, którzy posiadają już dzieci,
  • których partnerki z różnych względów nie mogą mieć dzieci,
  • będący w związkach, w których jeden z partnerów jest nosicielem choroby genetycznej.

W dniu zabiegu nie wolno pić alkoholu ani prowadzić samochodu. Powrót do pracy w biurze możliwy jest już po 4 dniach od zabiegu. Natomiast do pracy fizycznej po koło tygodniowym zwolnieniu.

W Polsce wazektomia jest zabiegiem legalnym, można ją wykonać w większych miastach. Jednak nie jest refundowana. Koszt zabiegu to ok. 2 tys. złotych.  Wielu lekarzy zaleca mężczyznom, aby przed zabiegiem wazektomii zdeponowali swoje nasienie w banku spermy. Mimo że przeprowadzenie zabiegu rewazektomii jest możliwe, to nie zawsze jest skuteczne. Skuteczność zabiegu odwrócenia wazektomii waha się od 50 do 80%. Różnica ta związana jest z czasem jaki upłynął od wykonania zabiegu. Jeżeli mężczyzna chce wykonać rewazektomię po 20 latach od wykonania zabiegu, to jej powodzenie będzie wynosić ok. 50%. Natomiast w przypadku mężczyzny, który chce przywrócić ciągłość nasieniowodów po 5 latach, powodzenie zabiegu wynosi ok. 80%.

Przeciwwskazania

Mimo że wykonanie rewazektomii – ponownego udrożnienia nasieniowodów jest możliwe, to zabieg ten jest bardzo trudny i skomplikowany. Nie zawsze kończy się powodzeniem. W związku z tym zabieg wazektomii odradzany jest mężczyznom  młodym, szczególnie tym, którzy nie posiadają jeszcze dzieci.

Powikłania i objawy niepożądane

W około 50-70% przypadków po zabiegu wazektomii pojawiają się guzkowate zgrubienia na końcach podwiązanych nasieniowodów. Guzki te mają charakter niezłośliwy. Rzadziej występującymi powikłaniami są przede wszystkim:

  • krwiaki powstające w operowanym miejscu (dotyczą około 0,2-0,5% przypadków) – są to rozległe zasinienia moszny lub też guzki w mosznie osiągające wielkość 2-3 centymetrów, pojawiające się kilka dni po zabiegu,
  • infekcja operowanego miejsca (dotyczy ok. 0,5% przypadków) – jest to stan zapalny z zaczerwienieniem okolicy rany lub nawet całej moszny, w wyniku infekcji pojawia się ropna wydzielina z miejsca rozwarstwienia skóry, przedłużający się ból oraz podwyższona temperatura ciała (ponad 37 stopni),
  • zastoinowe zapalenie najądrza (występuje u ok. 0,5% przypadków) – jest to powiększone i bolesne najądrze, dolegliwości pojawiają się bezpośrednio po wykonaniu zabiegu lub nieco później, występujący ból może być skutkiem wzrostu ciśnienia w najądrzach, przewlekłego stanu zapalnego lub też podrażnienia nerwów przez zrost czy szew,
  • zespól bólu moszny/jąder (ok. 0,8% przypadków) – stan ten może się utrzymywać nawet do kilku tygodni po zabiegu, 1/1000 przypadków może przejść w przewlekły zespół bólowy moszny, który stanowi poważny problem kliniczny,
  • rekanalizacja nasieniowodów (dotyczy ok. 0,2% przypadków) – niepowodzenie zabiegu chirurgicznego ujawnia się mniej więcej po roku od przeprowadzenia wazektomii, są to nieliczne przypadki, które potwierdzają, że wazektomia nie jest metodą dającą 100% pewność ( jednak w dalszym ciągu jest to jedna z najskuteczniejszych metod antykoncepcji – przekracza 99% ),
  • ból, obrzęk oraz zaczerwienienie w okolicy moszny (dotyczy ok. 0,8% przypadków) – jest to stan trwający kilka godzin (maksymalnie do 2 dni) po zabiegu i ustępuje samoistnie, dolegliwości te są uznawane raczej za stan fizjologiczny pojawiający się po zabiegu, a nie powikłanie.

Zabieg wazektomii może także wpływać na psychikę. W związku z niepłodnością część mężczyzn cierpi później na obniżoną samoocenę. Dlatego niezwykle istotne jest, aby decyzja o zabiegu była dokładnie przemyślana i uzgodniona z partnerką.

U mężczyzn po wazektomii nie obserwuje się żadnych różnic w jakości oraz poziomie satysfakcji ze stosunku płciowego w porównaniu do stanu sprzed zabiegu. Erekcja oraz ejakulacja (wytrysk nasienia) przebiegają w taki sam sposób, z normalną objętością, kolorem i konsystencją ejakulatu. Plemniki to jedynie niewielka części objętości samej spermy, dlatego brak plemników nie wpływa na wygląd i objętość nasienia. Wazektomia nie ma także wpływu na gospodarkę hormonalną mężczyzny. Zabieg nie oddziałuje w żaden sposób na popęd seksualny czy cechy płciowe mężczyzny, takie jak zarost czy barwa głosu.

Dotychczas nie wykazano, aby wazektomia powodowała poważniejsze problemy zdrowotne. Jednak w dalszym ciągu prowadzi się badania czy zabieg ten wpływa na powstawanie jakichkolwiek zmian w jądrach.

Wazektomia
Ocena artykułu

Być może zainteresują Cię także poniższe tematy: