Hipnoza


Hipnoza jest specyficznym stanem psychicznym określanym także jako szczególny stan relaksacji i podatności na różnego rodzaju sugestie innej osoby lub też na sugestie siebie samego w przypadku autohipnozy. Jest to odmienny stan świadomości, w który leczona osoba wchodzi bez fizycznej ingerencji oraz bez potrzeby przyjmowania jakichkolwiek substancji. Leczenie za pomocą hipnozy staje się aktualnie jedną z alternatywnych metod rozwiązywania problemów zarówno zdrowotnych, jak i psychicznych. Hipnoza może okazać się skuteczna, gdy interwencja lekarska zawodzi, a podawane leki zamiast pomagać pozostawiają tylko skutki uboczne.

Wyróżnić można trzy sposoby na wprowadzenie pacjenta w hipnozę. Pierwszy – werbalny polega na przekazywaniu słownych sugestii dotyczących zdrowia lub samopoczucia pacjentowi, który znajduje się w stanie głębokiej relaksacji. W łatwy sposób można wówczas przekonać taką osobę do zrezygnowania ze szkodliwych nałogów. Druga metoda określana fiksacją polega na skupieniu uwagi pacjenta na jakimś poruszającym się rytmicznie przedmiocie, np. na wirującej lampce, obracającej się miarowo tarczy lub poruszającym się wahadełku. Trzecie metoda – fascynacyjna wymaga posiadania przez terapeutę odpowiednich zdolności. W technice tej konieczny jest kontakt wzrokowy z pacjentem, a także silna koncentracja. Dwóch pierwszych technik może nauczyć się każda osoba, jednak do trzeciej konieczne jest posiadanie wrodzonych predyspozycji.

Kobieta w trakcie hipnozyPowodzenie hipnozy zależne jest częściowo od umiejętności osoby prowadzącej terapię, a także od woli pacjenta. Jednak nie na wszystkie osoby hipnoza działa w takim samym stopniu, istnieje niewielki procent ludzi, w przypadku których metoda ta jest nieskuteczna. Podatność na hipnozę ocenić można według 30 stopniowej skali, która została opracowana według dwóch psychiatrów – Davisa oraz Husbanda. Zgodnie z tą skalą wyróżnić można:

  • stan relaksacji, który jest oceniany na 0-5 stopni – osoby oporne na hipnozę można doprowadzić najwyżej do tego stanu,
  • stan lekkiego transu (6-11 stopni) – ze względów terapeutycznych jest to najbardziej pożądany stan, towarzyszy mu lekkie drętwienie kończyn oraz niekontrolowane ruchy gałek ocznych,
  • trans średni (13-20 stopni) – w stanie tym człowiek nie odczuwa bólu, może natomiast odczuwać swoje ciało w sposób nietypowy, np. wydaje mu się, że jest elastyczny, sztywny lub lekki,
  • głęboki trans (21-30stopni) – stan ten ma niewielką przydatność terapeutyczną, ponieważ osoba po wybudzeniu nie pamięta co się z nią działo.

Mimo coraz powszechniejszego stosowania hipnozy nie wiadomo jakie procesy zachodzą w mózgu osoby poddanej hipnozie. Nie powiodły się także próby zbadania zachodzących w organizmie człowieka zmian biochemicznych. Opinie o tym czy osoba poddana hipnozie zachowuje świadomość czy jest bezwolna do takiego stopnia, że możliwe jest sterowanie jej poczynaniami są także podzielone.

Wskazania i zastosowanie

Hipnoza może okazać się pomocna w wielu problemach – w terapii indywidualnej, małżeńskiej, grupowej oraz rodzinnej. Znajduje przede wszystkim zastosowanie:

  • medyczne – może być stosowana w celu kontrolowania bólu, w regeneracji sił, przy alergiach, schorzeniach skórnych, przy zaburzeniach gastrycznych, w leczeniu astmy, w celu wzmocnienia układu immunologicznego, w ginekologii i położnictwie, chirurgii (np. przy znieczulaniu oraz przygotowywaniu do zabiegów chirurgicznych), w chorobach laryngologicznych, w walce z chorobami przewlekłymi, a nawet przy chorobach nowotworowych i po chemioterapii,
  • w stomatologii – przy znieczuleniach oraz w celu zmniejszenia lęku przed wykonaniem zabiegu,
  • w psychiatrii – jako narzędzie do walki z depresją, zaburzeniami zachowania, nerwicą (z lękami, natręctwami, fobiami, chorobami psychosomatycznymi, z reakcją na stres), w terapii zaburzeń nawyków i popędów, przy uzależnieniach (szczególnie w alkoholizmie, nikotynizmie oraz narkomanii), przy zaburzeniach odżywiania (w bulimii i anoreksji), jako metoda walki z otyłością, przy dysfunkcjach seksualnych, problemach z poczuciem własnej wartości oraz przy zaburzeniach snu,
  • jako metoda pracy z dziećmi – do kontrolowania bólu, walki z fobiami i lękami, przy zaburzeniach zachowania oraz emocji ( obgryzanie paznokci, moczenie mimowolne, ssanie kciuka), w walce z tikami, reakcjami psychosomatycznymi, zaburzeniami hiperkinetycznymi, przy zaburzeniach koncentracji uwagi.

Za pomocą samej hipnozy nie da się wyleczyć poważniejszych chorób, np. raka. Jednak terapia ta może odgrywać w leczeniu ważną rolę skutecznie redukując odczuwany przez pacjenta ból, stres czy niepokój. Pomaga także pozbyć się depresji.

Przeciwwskazania

Zastosowanie hipnozy powinno być starannie rozważone w przypadku osób z niektórymi zaburzeniami osobowości, np. u osób z osobowością paranoiczną. Stosowanie tej metody leczenia nie jest zalecane także u osób posiadających znikomą motywację do zmiany, u chorych psychicznie oraz u osób z padaczką. Wykluczone jest również stosowanie hipnozy u kobiet w ciąży (szczególnie w pierwszym trymestrze). Zbyt silne emocje matki mogą niekorzystnie wpływać na rozwijający się w tym czasie układ nerwowy dziecka, a w skrajnych przypadkach nawet przyczyniać się do powstawania różnych wad rozwojowych.

Powikłania i objawy niepożądane

Hipnoza może być także niebezpieczna, szczególnie dla osób młodych – do 14 roku życia. Udowodniono, że w przypadku tak młodej osoby uruchamianie ośrodków podkorowych oraz płatów mózgowych (co dzieje się w przypadku hipnozy) może skutkować nieprzewidywalnymi zmianami osobowości. Może się okazać, że hipnoza u całkiem przeciętnego dziecka obudzi uśpione głęboko uzdolnienia, jednak może się także okazać, że pojawią się niezauważalne do tej pory patologiczne cechy charakteru.

VN:F [1.9.22_1171]
Ocena artykułu:

Być może zainteresują Cię także poniższe tematy: