Logoterapia


Logoterapia jest terminem wprowadzonym przez Viktora Frankla. Jej nazwa wywodzi się od greckiego słowa logos, oznaczającego sens.  Metoda ta skupia się na umożliwieniu pacjentowi poznania oraz zaakceptowania siebie i swojego znaczenia jako części określonej całości. W tym także jako części realnego świata, w którym pacjent musi funkcjonować.

Frankl był więźniem niemieckich obozów koncentracyjnych, w których przeżył istny koszmar. Był torturowany, a jego cała rodzina została zamordowana. W warunkach, w jakich się znajdował doszedł do wniosku, że niezależnie od czynników zewnętrznych, wewnętrznie jest on wolnym człowiekiem i samodzielnie może decydować o jakości swoich myśli, zasad, przekonań oraz o swojej postawie wobec świata. Frankl  przetrwał dwa obozy koncentracyjne – w Auschwitz oraz Dachau, a skutkiem jego przeżyć są wydane książki, między innymi: „Psycholog w obozie koncentracyjnym” czy „Człowiek w poszukiwaniu sensu”

Podejście Frankla określane jest jako trzecia szkoła wiedeńska – pierwszą jest szkoła freudowska, a drugą adlerowaska. Zawiera ona elementy zarówno egzystencjalizmu, jak i behawioryzmu. Tego ostatniego przede wszystkim przez wzgląd na rolę jaka przypisywana jest uczeniu się rozwoju zachowań neurotycznych. Orientacja Frankla uważana jest za jedną z ważnych składowych nurtu psychologii humanistycznej.

Viktor FranklWedług założeń teoretycznych logoterapii, każda osoba samodzielnie decyduje o tym jak w danej sytuacji ma się zachować (przyzwoicie czy nieprzyzwoicie). Czynniki psychiczne, socjologiczne i biologiczne determinują ludzką kondycję, jednak nie mogą odebrać wolności wyboru. Natomiast za podstawę satysfakcji z życia przyjmuje się właściwe rozpoznawanie stojących przed daną osobą zadań oraz ich realizacji. Podzielić je można na trzy typy:

  • pracę oraz dokonywanie osiągnięć,
  • dzielne znoszenie niemożliwego do uniknięcia cierpienia,
  • doświadczanie dobra, piękna, prawdy i pozytywnych uczuć do innych ludzi, przede wszystkim miłości.

Podjęcie odpowiedzialności wynikającej z któregoś z wyżej wymienionych czynników stanowi źródło poczucia sensu oraz zadowolenia z życia. Zdaniem Frankla nawet tragiczne przeżycia, takie jak nieuniknione cierpienie mogą prowadzić do triumfu ludzkiego ducha, jeżeli tylko potrafi się przyjąć odpowiednią postawę w stosunku do aktualnej sytuacji. Należy pamiętać, że zawsze mamy wybór. Dysponujemy świadomością, sumieniem, wyobraźnią oraz wolną wolą. Dzięki tym atutom nie jesteśmy zależni od czynników zewnętrznych. Sami możemy siebie kształtować i być odpowiedzialni za własny los.

Terapia zawsze jest indywidualna. Zazwyczaj ma formę konsultacji lub doradztwa. Przede wszystkim opiera się na psychoedukacji oraz na pokazaniu ścieżki, którą dana osoba powinna podążać. Sednem logoterapii jest wspólne przeanalizowanie egzystencji danej osoby. Zadaniem terapeuty nie jest jednak interpretacja symptomów, dawanie rad czy też pouczanie. Poprzez tak zwany „dialog sokratejski” (czyli niepouczanie lecz oczekiwanie pomocy w poszukiwaniu prawdy) oraz zadawanie pytań zmusza daną osobę do zastanowienia się na swoimi własnymi przekonaniami oraz sytuacjami w jakich się znajduje. Podczas terapii mogą być stosowane pomocnicze techniki terapeutyczna, takie jak dyrektywy paradoksalne – zalecenia aby pacjent wystawiał się na działanie czynników przynoszących mu największe cierpienie. Możliwe jest też zastosowanie tak zwanej logodramy, czyli wyobrażania sobie siebie na łożu śmierci w celu spojrzenia na swoje życie z dystansem. Czas trwania terapii jest zróżnicowany. Zależnie od problemu oraz od oczekiwań pacjenta. Zazwyczaj jednak zamyka się w około 10 godzinach.

Wskazania i zastosowanie

Logoterapia wskazana jest dla osób przeżywających kryzy egzystencjalny, takich które czują pustkę oraz nie radzą sobie z cierpieniem, nałogami, depresją lub też agresją. Terapia ta będzie pomocna osobom, które doświadczyły straty wynikającej z choroby lub śmierci. Może stanowić jedno z wyjść dla osób, którym nie pomogła psychoterapia klasyczna.

Logoterapia stanowi wsparcie w poszukiwaniu sensu. Terapia skupiona jest na leczeniu kryzysów egzystencjalnych pojawiających się w życiu w wyniku ciężkich doznań. Metoda może pomóc pacjentowi w spojrzeniu na życie z innego punktu widzenia oraz na dostrzeżeniu w nim wartości. Może pomóc w uwolnieniu od poczucia pustki oraz we wskazaniu rozwiązań w życiowych rozterkach czy na nakreśleniu nowych, życiowych celów.

Przeciwwskazania

Czasowym przeciwwskazaniem do tego rodzaju terapii są:

  • ostre i niestabilne stany psychotyczne,
  • silne objawy lękowe,
  • czynna faza uzależnienia od środków psychoaktywnych,
  • brak współpracy z pacjentem.

Powikłania i objawy niepożądane

Niektórzy specjaliści krytycznie podchodzą do założeń logoterapii. Przede wszystkim przez znaczne podobieństwo do tez religijnych. Kładą one zbyt duży nacisk na duchowość człowieka i na zbliżenie do wiary, a nie do nauki. Wielu krytyków tej terapii podkreśla również, że redukuje ona złożoność natury człowieka przez upatrywanie wszystkich motywów działania w tak zwanej „woli rozumienia”.

VN:F [1.9.22_1171]
Ocena artykułu:

Być może zainteresują Cię także poniższe tematy: