Socjoterapia


Socjoterapia określana również jako terapia społeczna jest metodą leczenia zaburzeń psychicznych. Technika wykorzystuje oddziaływania natury społecznej. Terapia społeczna na celu może mieć samego chorego (np. jego umiejętności współpracy z otoczeniem) lub też otaczające go układy społeczne (takie jak: rodzina czy lokalna społeczność), gdy poprzez swoją dysfunkcjonalność utrwalają, nasilają lub wyzwalają objawy chorobowe. Socjoterapia to metoda terapii coraz częściej wykorzystywana w pracy z grupą. Doskonale sprawdza się w korygowaniu niepożądanych zachowań u dzieci w różnym wieku.

Razem z rozpoczęciem życia szkolnego młoda osoba rozpoczyna jednocześnie proce socjalizacji. Nabywa wówczas różne zdolności, które umożliwiają mu funkcjonowanie pomiędzy innymi ludźmi, buduje także prawidłowy system wartości. Proces socjalizacji nie jest prawidłowy, gdy młoda osoba znajduje się sytuacji zaburzającej jej funkcjonowanie i tworzy jednocześnie nieprawidłowy wzór radzenia sobie z nią. Najczęściej przyczyną takiej dysfunkcji jest najbliższe otoczenie – grupa rówieśnicza, szkoła oraz rodzina.

Powtarzanie nieodpowiednich sposobów radzenia sobie z trudnymi sytuacjami prowadzi najczęściej do zaburzeń w zachowaniu. Są one skutkiem różnych urazów. Zaburzenia w zachowaniu najczęściej są następstwem przeżycia – zagrożenia możliwości zaspokojenia potrzeby psychologicznej, niemożności zaspokojenia podstawowej potrzeby fizjologicznej, doświadczenie traumatycznego przeżycia, odrzucenie emocjonalne, mogą być także skutkiem demoralizacji, braku szacunku, przemocy oraz lekceważenia. Jednak samo przeżycie trudnej sytuacji nie jest jeszcze przyczyną powstania zaburzeń w zachowaniu. Dochodzi do tego, gdy dziecko nie otrzymuje od bliskiej, dorosłej osoby wsparcia, zrozumienia oraz bliskości. Wówczas młoda osoba uogólnia swoje urazowe doświadczenie rzeczywistości i tworzy nieprawidłowy osąd o świecie, o sobie samym oraz odpowiadające temu zachowanie stereotypowe. Zachowanie takie ma chronić młodego człowieka przed przeżywaniem po raz kolejny przykrych doświadczeń. Najczęściej zachowania te nie są zgodne z oczekiwaniami otoczenia, są szkodliwe zarówno dla niego, jak i często dla samego dziecka.

Smutny chłopiec siedzący tyłem na schodachSocjoterapią obejmuje się przede wszystkim dzieci, które mają problemy w szkole związane z parcjalnymi deficytami, dzieci nadpobudliwe, dzieci, które mają problemy w nauce wynikające z opóźnień i zaniedbań dydaktycznych, a także dzieci agresywne, które przez swoje zachowanie wyrządzają wiele szkód. W tracie socjoterapii, na skutek zdobywanego doświadczenia społecznego, w psychice dziecka powinny zachodzić konkretne zmiany. Dzięki temu możliwe jest lepsze realizowanie celów życiowych dziecka.

Proces socjoterapeutyczny składa się z trzech elementów:

  1. Zmiana sądów poznawczych.
  2. Zmiana wzorców zachowań.
  3. Odreagowanie emocjonalne.

Socjoterapia jest techniką różniącą się od psychoterapii, przede wszystkim tym, że głównym celem psychoterapii jest leczenie, natomiast socjoterapia poza terapią ma także na celu rozwój oraz edukację. Socjoterapia pomaga zmniejszyć lub też zlikwidować niewłaściwe postępowanie, pozwala odreagować emocjonalnie i zdobywać nowe doświadczenia emocjonalne, uzyskiwać wsparcie oraz poczucie bezpieczeństwa. Celem edukacyjnym socjoterapii jest uzyskanie nowej wiedzy o sobie i innych ludziach. Do osiągnięcia tych wszystkich celów konieczne jest posiadanie wiedzy na temat radzenia sobie ze stresem, w trudnych i konfliktowych sytuacjach, umiejętności bycia asertywnym oraz świadomość pełnienia ważnych ról.

Socjoterapia to oddziaływanie przyczynowe. Zaburzenia zachowania są traktowane jako głębszy przejaw trudności dziecka, z tego względu nie jest ono podstawowym obiektem działania. Udział dziecka w zajęciach może mieć między innymi postać ćwiczeń umiejętności odpowiedniego funkcjonowania. Może także opierać się na zajmowaniu się swoją przeszłością czy też na określaniu sfery własnej sprawności.

Zajęcia prowadzone w ramach socjoterapii mają za zadanie umożliwienie wyrażenia zachowa członków w grupie przez rozmowę, plastykę, muzykę oraz ruch. Terapia zakłada, że doświadczenie pozytywnych emocji, kontakt z osobami w grupie, dzielenie się zwrotnymi informacjami z jednoczesnym poczuciem bezpieczeństwa wynikającym z określony norm i zasad, które panują w grupie umożliwia dokonywanie zmian w niewłaściwym osądzie otaczającej rzeczywistości.

Wskazania i zastosowanie

Dzięki socjoterapii możliwe jest:

  • poszerzanie zakresu umiejętności społecznych choremu – wówczas wykorzystuje się terapię zajęciową, trening umiejętności społecznych, terapię pracą, świetlice socjoterapeutyczne,
  • modyfikowanie otaczających chorego układów – dzięki pracy z rodziną,
  • czasowe lub trwałe zastępowanie nieprawidłowo utrwalonych układów.

Przeciwwskazania

Nie ma przeciwwskazań do leczenia zaburzeń psychicznych za pomocą socjoterapii.

Powikłania i objawy niepożądane

Socjoterapia nie wiąże się z powstawaniem powikłań i objawów niepożądanych.

VN:F [1.9.22_1171]
Ocena artykułu:

Być może zainteresują Cię także poniższe tematy: