Infuzja doszpikowa


Infuzja doszpikowa jest procesem iniekcji dokonywanej bezpośrednio do jamy szpikowej. Jest metodą alternatywną do dostępu żylnego i jest stosowana w przypadku, gdy wkłucie dożylne nie jest możliwe lub zbyt czasochłonne. Metoda wykorzystywana jest przede wszystkim u dzieci, jednak u dorosłych również może być skuteczna. Stężenie leku w osoczu podawanego tą drogą jest porównywalne ze stężeniem leku podawanego poprzez wkłucie centralne.

Najczęściej miejscem, w którym zakłada się dostęp doszpikowy jest bliższy koniec kości piszczelowej, mniej więcej 2 centymetry poniżej guzowatości piszczeli, na powierzchni przednio-przyśrodkowej. W tym miejscu kość leży blisko skóry i jest bardzo łatwa do zlokalizowania. Wkłucie może zostać wykonane także około 2 centymetry powyżej kostki przyśrodkowej przy dalszym końcu kości piszczelowej. Jeżeli nie ma możliwości wkłucia w zalecanym miejscu do piszczeli, to możliwe jest jego wykonanie w dalszym końcu kości udowej. W przypadku zakładania takiego dostępu u dzieci nie zaleca się wykonania dostępu w pobliżu głównych chrząstek wzrostowych. U osób dorosłych za pomocą systemu automatycznego możliwe jest także wykonanie wkłucia doszpikowego na rękojeści mostka w linii pośrodkowej, około 1,5 centymetra poniżej wcięcia jarzmowego.

Urządzenie do infuzji doszpikowejDostęp do szpiku uzyskuje się przy pomocy specjalnych igieł doszpikowych – wkręcanych lub automatycznych.  Najpierw wybiera się miejsce wkłucia (najczęściej bliższy koniec kości piszczelowej), a następnie dezynfekuje dane miejsce. W dalszej kolejności wykonuje się znieczulenie miejscowe – skóry oraz tkanek, aż do okostnej. W przypadku nieprzytomnych pacjentów nie jest to koniecznej. W pozycji wyprostnej w stawie kolanowym wykonuje się nakłucie igłą doszpikową, pod kątem 90 stopni do skóry, aż do wyczucia oporu. Następnie śrubowymi ruchami pokonuje się barierę kostną, a po umiejscowieniu igły w jamie szpikowej usuwa się mandryn (metalowy pręcik udrażniający igłę). Następnie wykonuje się próbę aspiracji szpiku kostnego, aby sprawdzić czy igła znajduje się we właściwym miejscu i czy jest drożna. Jeżeli nie jest możliwe wykonanie aspiracji, to wykonuje się iniekcję 10ml soli fizjologicznej oraz umocowuje igłę.

Na właściwe umiejscowienie igły w jamie szpikowej  wskazuje:

  • nagłe zwolnienie oporu podczas zakładania wkłucia,
  • sztywne usadowienie igły,
  • brak obrzmienia znajdujących się w okolicy tkanek podczas infuzji płynów.

Przy stosowaniu automatycznych igieł, po zwolnieniu mechanizmu spustowego dochodzi do samoistnego usadowienia igły w jamie szpikowej.

Wskazania i zastosowanie

Za pomocą infuzji doszpikowej możliwe jest podawanie leków, płynów lub też preparatów krwi do jamy szpikowej, które w dalszej kolejności trafiają do krążenia żylnego. Każdy lek lub płyn, który może zostać podany dożylnie, może być także podawany doszpikowo. Za pomocą infuzji doszpikowej możliwe jest również pobranie materiału do badań laboratoryjnych, np.  gazometria krwi żylnej czy też badanie poziomu glukozy, elektrolitów lub hemoglobiny.

Infuzję doszpikową stosuje się przede wszystkim w przypadku:

  • konieczności nagłego podania leku lub płynu, szczególnie przy zapaści naczyniowej, kiedy konieczny jest szybki dostęp do krążenia żylnego,
  • gdy uzyskanie dostępu żylnego jest trudne, opóźnione lub też niemożliwe,
  • poszkodowanych z hipowolemią, gdy nie ma możliwości założenia szybkiego dostępu dożylnego,
  • oparzeń lub innych urazów, które blokują dostęp do żył.

Przeciwwskazania

Infuzji doszpikowej nie stosuje się w przypadku agresywnej płynoterapii, ponieważ objętość płynu jaką można w taki sposób dostarczyć może być niewystarczająca. Metody nie wykonuje się również w przypadku złamania kości, do której planowane jest założenie dostępu, przy zapaleniu kości i szpiku (osteomyelitis), a także w przypadku osteoporozy.

Powikłania i objawy niepożądane

Wśród powikłań mogących wystąpić po infuzji doszpikowej wymienia się przede wszystkim:

  • wylew podkostny powstający na skutek nieprawidłowego założenia dojścia,
  • posocznicę,
  • zapalenie szpiku,
  • zator tłuszczowy,
  • uszkodzenie szpiku,
  • złamanie piszczeli – może do niego dojść jeżeli stosowana igła jest za gruba.
VN:F [1.9.22_1171]
Ocena artykułu:

Być może zainteresują Cię także poniższe tematy: