Żywienie pozajelitowe


Żywienie pozajelitowe, czyli parenteralne jest jedną z form leczenia żywieniowego. To dosyć powszechna metoda wykorzystywana u chorych dzieci oraz osób dorosłych z utrzymującymi się przez dłuższy czas zaburzeniami odżywiania i wchłaniania. Żywienie pozajelitowe polega na podawaniu białek, węglowodanów, tłuszczów, elektrolitów, witamin, pierwiastków śladowych oraz wody w postaci jałowych płynów drogą żylną. Wszystkie substancje mogą być podawane poprzez:

  • żyły obwodowe po wcześniejszym uzyskaniu dostępu dożylnego za pomocą wenflonu,
  • żyłę główną za pomocą założonego wcześniej cewnika.

Mieszanina do żywienia pozajelitowegoW zależności od wykorzystywanych preparatów do żywienia i w zależności od zapotrzebowania na składniki odżywcze, żywienie pozajelitowe można podzielić na:

  • leczenie infuzyjne – opiera się ono na przetaczaniu elektrolitów dla pokrycia podstawowego zapotrzebowania oraz wyrównania strat,
  • częściowe żywienie pozajelitowe – odbywa się przez żyłę obwodową, za pomocą której podaje się elektrolity oraz roztwory aminokwasów,
  • całkowite żywienie pozajelitowe – opiera się na bezpośrednim dostarczaniu do układu żylnego za pomocą specjalnych cewników cukrów prostych, aminokwasów, emulsji tłuszczowych, elektrolitów oraz witamin i pierwiastków śladowych.

Wskazania i zastosowanie

Wśród wskazań do żywienia pozajelitowego wymienić można:

  • niedrożność porażenną – na przykład w wyniku ciężkiego zapalenia trzustki,
  • niedokrwienie i/lub martwicę jelita – wynikającą między innymi ze wstrząsu czy też martwiczego zapalenia jelita,
  • niedrożność mechaniczną –  na przykład w wyniku skrętu, wgłębienia lub też uwięźnięcia pętli jelitowych,
  • ciężki stan zapalny przewodu pokarmowego – może być następstwem między innymi nieswoistych chorób zapalnych jelit, na przykład choroby Leśniowskiego-Crohna czy też wrzodziejącego zapalenia jelita grubego,
  • zespół krótkiego jelita – pojawić się może w wyniku na przykład zatoru tętnicy krezkowej, ciężkich urazów jamy brzusznej, w przebiegu choroby Leśniowskiego-Crohna czy też choroby nowotworowej,
  • przetoki – mogą być następstwem urazów lub też nieswoistych chorób zapalnych jelit,
  • niemożność wyrównania zaburzeń odżywiania drogą enteralną,
  • konieczność ścisłego kontrolowania leczenia żywieniowego.

Żywienie pozajelitowe wprowadzane jest również w okresie okołooperacyjnym u osób niedożywionych lub też wyniszczonych. Czasami żywienie pozajelitowe wykorzystuje się także w leczeniu anoreksji oraz bulimii.

Przeciwwskazania

Najczęstszymi przeciwwskazaniami do wprowadzenia żywienia pozajelitowego są:

  • zakażenia cewnika,
  • stan septyczny,
  • wstrząs,
  • hipertriglicerydemia,
  • brak dostępu żylnego,
  • niestabilność hemodynamiczna,
  • niewydolność ważnych narządów.

Powikłania i objawy niepożądane

W przypadku żywienia pozajelitowego powikłania podzielić można na metaboliczne i na wynikające z obecności cewnika. Mniej więcej 10% pacjentów z dojściem centralnym cierpi z powodu powikłań wynikających z założenia i użytkowania cewnika. Wśród powikłań będących następstwem cewnikowania wymienić można:

  • odmę opłucnową,
  • nakłucia tętnicy,
  • rozerwanie naczyń,
  • zaburzenia rytmu serca,
  • posocznicę,
  • zakrzepy żylne,
  • zatkanie cewnika,
  • zatory,
  • zakażenia cewnika i infekcje odcewnikowe.

Odpowiedni dobór cewnika i technika jego założenia umożliwia zminimalizowanie ryzyka pojawienia się infekcji.

Wśród powikłań metabolicznych natomiast najczęstszymi powikłaniami są:

  • hiperglikemia – pojawia się na początku terapii, może być leczona przez dodatek insuliny do żywienia pozajelitowego,
  • hipoglikemia – może pojawić się po nagłym przerwaniu żywienia pozajelitowego,
  • hipofosfatemia,
  • hipomagnezemia,
  • zaburzenia elektrolitowe,
  • krwawienia wynikające z niedoboru witaminy K oraz niedobory innych witamin.

W przypadku długotrwałego żywienia pozajelitowego zaleca się podawanie substancji odżywczych przez żyłę główną, ponieważ podawanie ich przez żyły obwodowe może skutkować zapaleniem żył. Wśród innych powikłań żywienia pozajelitowego można także wymienić priapizm, czyli długotrwały, bolesny wzwód członka niezwiązany z podnieceniem seksualnym, a także dysfunkcje wątroby znacznego stopnia.

VN:F [1.9.22_1171]
Ocena artykułu:

Być może zainteresują Cię także poniższe tematy: